Zeurkaai

Minister van Financiën zijn, is duidelijk een zwaar beroep. Benieuwd hoeveel punten hij van de minister van Pensioenen krijgt. De burgemeester hangt alvast een Panama-vlag uit het venster van zijn schoon verdiep. De Belgische driekleur wordt aan de Scheldekaaien uitgehangen en geldt enkel voor de échte belastingbetalers. Die van de parking.

Maar geen gezeur. De minister van Financiën benoemt de kleinzoon van een grootindustrieel als bestuurslid van de Nationale Bank. Een Franstalige nog wel. Maar ééntje mét geld én macht. De kleinzoon volgt bovendien zijn vader op. Fils à papa à papa. Dat is voor de Vlaamse nationalisten best wel OK.

Bankiers van een staatsbank zijn onthutst geen gehoor te vinden voor hun vraag om een loonsverhoging. Ze voelen zich miskend in hun bijdrage tot de samenleving. Een personeelslid in de zorgsector kent dat gevoel.

Het loon van de CEO’s van de grote beursgenoteerde Belgische ondernemingen (BEL20) steeg gemiddeld met 13% in vergelijking met 2016. Het totale salaris van een CEO van de BEL20 ligt 50 keer hoger dan het gemiddelde brutosalaris van zijn werknemer. Een pintje-CEO verdient zelfs 311 keer meer dan zijn doorsneewerknemer. In Leuven zeggen ze “santei!”.

Maar, nogmaals, geen gezeur. Zolang het volk een rad voor de ogen gedraaid wordt door een staatssecretaris, blijft het fijn te trakteren aan ‘t fornuis in de warande.

O tempora, o mores!

De rijkste mens op de planeet

Het is beslist. De rijkste man op aarde is Jeff Bezos, baas van Amazon en pionier van de e-commerce. Hij onttroont hiermee ouwe getrouwe Bill Gates. Het verschil is minimaal: 90,5 miljard dollar vs 90,1 miljard dollar. Jeff wordt geroemd om zijn visionaire ondernemerszin: hij is een "entrepreneur". Bill ook, maar hij durft goede doelen steunen, tegen gevoelige schenen schoppen en stoute uitspraken doen die binnen het wereldje van de kapitalistische elite tot verbijstering leiden: "Only Socialism can save the climate. The Private Sector is inept’. Weet dat ook Einstein heeft voorspeld dat socialisme de oplossing is van mondiale onrechtvaardigheden en conflicten, lees zijn essay "Why Socialisme?".

Ik neem hiermee wellicht een optie op een extra portie haatmail en varianten ervan op de sociale media. Literaire pogingen als "walgelijk uitschot, een literke zwavelzuur in uw smerige socialistische smoel" (let op de uw-vorm, wel beleefd) of bestempeld worden als "vakbondsterrorist" (met dank aan N-VA voor het lanceren ervan en de associatie met terroristen in deze tijden bewust uit te buiten), zijn het trieste resultaat van een bepaalde politieke strategie: het demoniseren van het socialisme en zijn doelstelling, de welvaartstaat.

Owen Jones beschrijft in zijn boek "Chavs. De demonisering van de Britse arbeidersklasse" de gevolgen van deze politieke strategie van Thatcher, heldin van Gwendolyn en Bart. In Engeland is de klassenmaatschappij meer dan ooit aanwezig en worden de mensen tegen elkaar opgezet ten gunste van een kapitalistische elite. De rijkdom van de duizend rijkste Britten neemt alleen maar toe. Die van de middenklasse niet. En dat is dan weer de schuld van iedereen die onder de middenklasse wordt gecatalogiseerd. Herkenbaar?

Maar terug naar onze Jeff van Amazon. Gwendolyn, Bart en Charles-Michel zijn vurige supporters van Jeff. Ik ga het "sociale gelaat" van deze regering, de cd&v, nog wat ontzien. Dik tegen mijn goesting. Mijn empathisch vermogen naar hun onmacht is wellicht de oorzaak hiervan . Ze leiden aan het Stockholm-syndroom, vrees ik. Niettemin zijn ze medeverantwoordelijk.

Wat deze vurige bewonderaars van het ideaalbeeld van succesvolle "entrepreneurs" steeds vergeten, selectief wellicht, is dat het succes van dergelijke entrepreneurs vaak gepaard gaat met de miserabele werkomstandigheden van hun werknemers. Daarenboven worden de concurrenten van Jeff hierdoor sterk benadeeld. De neoliberalen kiezen enkel voor de meest succesvolle "entrepreneur". De ondernemers en zelfstandigen die het spel eerlijk willen spelen, zijn “losers”.

Lees hier hoe de werknemers van de rijkste man op aarde behandeld worden. Het is bovendien algemeen geweten dat Amazon een anti-vakbondenbeleid voert en nauwelijks vennootschapsbelasting betaalt.

But who cares?

It’s the math, stupid!

Retro. Eind 2009, begin 2010. Leuven is getuige van stakingspiketten aan de ingang van AB InBev. Het management, bivakerend in Wall Street, besliste om saneringen en herstructureringen door te voeren in functie van de toekomst van het bedrijf. De toverwoorden “saneringen” en “herstructureringen” gaan steeds gepaard met het ontslag of het verplaatsen van werknemers. Werknemers die daarenboven zo ver mogelijk verwijderd zijn van het management. Saneringen en herstructureringen mogen immers geen gezicht hebben. Het zijn numbers, balanced scorecards, en andere strategische projecten waar de “GO” als lancering van acties steeds voorrang van rechts krijgt. En de klant mag ook extra betalen voor zijn pintje aan de toog…

Deze week vernamen we dan dat het 40-koppig managementteam van AB InBev een bonus van een miljard euro onderling mag verdelen omdat de “objectieven” werden behaald. De toverwoorden saneringen en herstructureringen gaan immers eveneens gepaard met bonussen en extraatjes voor de mensen die wel dicht tot het management behoren. Bonussen en extraatjes mogen wel een gezicht hebben! Het is fijner om een lachende mens te begroeten dan een bezorgde werknemer of een misnoegde klant.

En toch heeft AB InBev nog steeds een schuld ten gevolge een fusie hier en daar. De voorwaarde om als manager een bonus te krijgen, is de schuld te verlagen tot een bepaalde richtcijfer. Maar vergis u niet, er is nog steeds een schuld. Niettemin vindt men de prestaties van deze 40 managers zo uitzonderlijk subliem om hen toch te belonen met 1 miljard euro aan bonussen.

Met andere woorden, het verhogen van de prijzen voor de klanten, zowel de cafébaas als de consument, vermeerderd met het ontslaan en verplaatsen van werknemers, is gelijk aan 1 miljard bonussen dat verdeeld wordt onder 40 managers terwijl het bedrijf nog steeds een schuld heeft. Neoliberale logica?

De perswoordvoerster argumenteerde voor de camera dat de bonussen niet onmiddellijk kunnen worden verzilverd en dat de managers hierdoor het bedrijf niet vroegtijdig mogen verlaten. Alsof dat een bedreigend element is? Als je weet dat je binnen enkele jaren de lotto van je leven mag ontvangen, wie verlaat dan het – trouwens zonnige – eiland? De enigen die het bedrijf hebben verlaten, zijn de honderden arbeiders die wereldwijd ontslagen werden, waarvan 180 in Leuven…

De verdedigers poneren dat dit nu eenmaal de Angelsaksisch wijze is van het verlonen van managers. Het is een vorm van managementcultuur. “Ge moet dat begrijpen mijnheer, it’s the greed, stupid!”

Wat doen we er dan tegen? Het boycotten van hun pintjes? Dit zal enkel leiden tot bijkomende saneringen en herstructureringen waar vooral de werknemers en de klanten het slachtoffer van worden. Catch-22.

Helaas, dit zijn de numbers: 180 mensen verloren hun job in Leuven, de CEO verdient een bonus van 135 miljoen euro. Een arbeider van AB Inbev moet hier 54.000 maanden voor werken, dat is 4.500 jaar. Inderdaad, we zullen langer moeten werken… It’s the math, stupid!