Zeurkaai

Minister van Financiën zijn, is duidelijk een zwaar beroep. Benieuwd hoeveel punten hij van de minister van Pensioenen krijgt. De burgemeester hangt alvast een Panama-vlag uit het venster van zijn schoon verdiep. De Belgische driekleur wordt aan de Scheldekaaien uitgehangen en geldt enkel voor de échte belastingbetalers. Die van de parking.

Maar geen gezeur. De minister van Financiën benoemt de kleinzoon van een grootindustrieel als bestuurslid van de Nationale Bank. Een Franstalige nog wel. Maar ééntje mét geld én macht. De kleinzoon volgt bovendien zijn vader op. Fils à papa à papa. Dat is voor de Vlaamse nationalisten best wel OK.

Bankiers van een staatsbank zijn onthutst geen gehoor te vinden voor hun vraag om een loonsverhoging. Ze voelen zich miskend in hun bijdrage tot de samenleving. Een personeelslid in de zorgsector kent dat gevoel.

Het loon van de CEO’s van de grote beursgenoteerde Belgische ondernemingen (BEL20) steeg gemiddeld met 13% in vergelijking met 2016. Het totale salaris van een CEO van de BEL20 ligt 50 keer hoger dan het gemiddelde brutosalaris van zijn werknemer. Een pintje-CEO verdient zelfs 311 keer meer dan zijn doorsneewerknemer. In Leuven zeggen ze “santei!”.

Maar, nogmaals, geen gezeur. Zolang het volk een rad voor de ogen gedraaid wordt door een staatssecretaris, blijft het fijn te trakteren aan ‘t fornuis in de warande.

O tempora, o mores!

Vertrekprocedure

Vorig jaar 12 september besliste de nieuwe CEO van de NMBS, Sophie Dutordoir, de stopzetting van het project DICE, de nieuwe “kostelijke” vertrekprocedure. Zet DICE op een voetbaltruitje en je sponsort een voetbalploeg zoals een reeks andere casino’s in de Jupiler Pro League. Mijn verstand en hart hebben zich nooit met dit project verzoend. Veel te complex. Een vertrekprocedure moet je kunnen uitleggen in drie powerpoint-slides:

Slide 1: intro en verwelkoming
Slide 2: de vertrekprocedure
Slide 3: zijn er nog vragen?

Met de stopzetting van DICE overheerste opnieuw de vrees dat een nieuwe vertrekprocedure niet voor (over)morgen zou zijn.

Samen met mijn Franstalige collega Christian Martin hebben we onmiddellijk een onderhoud gevraagd met directie Transport. Op 15 september werden we ontvangen door de directietop.

We hebben de directie herinnerd aan het tragisch ongeval in Dinant (2009!) en daaruit bekomen belofte een definitieve oplossing te creëren. We herhaalden de aanhoudende dagelijkse problemen met de vertrekprocedure waarvan elke treinbegeleider kan getuigen. Onze collega’s worden bespuwd, beledigd en bedreigd omdat ze hun job doen!

De impact van de vertrekprocedure op het aantal agressiegevallen is groot. We refereerden aan de doelstelling van de CEO om het aantal arbeidsongevallen te verminderen. Een sluitende vertrekprocedure zou een dergelijke doelstelling vergemakkelijken.

We verlieten de vergadering met een belangrijke afspraak: een eenvoudige vertrekprocedure op korte termijn (voor de zomer van 2018) en een structurele opvolging.

Vandaag werd het nieuws – wat we reeds een tijdje kenden – officieel bericht aan de pers. We gaan de nieuwe vertrekprocedure van dichtbij opvolgen. We vragen iedereen die betrokken is tot de vertrekprocedure (treinbegeleiders, treinbestuurders, stationspersoneel) om onze militanten te informeren over hun ervaringen. Ik wens bovendien sterk te benadrukken dat ook de militanten van de andere vakbonden aan de kar hebben getrokken. Veiligheid kent geen vakbondsgrenzen! Een ferme pluim aan elke militant, van welke vakbond ook.

Tenslotte: Ik herinner mijn eerste les over de vertrekprocedure. De legendarische opleider Guido (iedereen kent Guido, toch van mijn jonge generatie) zei ons met veel hoop en moed dat we misschien de laatste lichting waren die het moesten toepassen. Wordt zijn hoop nu definitief een werkelijkheid?

Ik heb er alvast 25 jaar op moeten wachten. Guido is ermee op pensioen gegaan. Hij en nog anderen verdienen een merci voor hun vastberadenheid om deze doelstelling van generatie op generatie door te geven! Op alle niveau’s.

PS. Wat betreft agressieoorzaken is er in het najaar wellicht een andere doorbraak. Tip: invulpassen.

Laat de spoorwegen nooit failliet gaan

Deze opiniebijdrage verscheen op de site van De Morgen, 29 mei 2016.

Gunther Blauwens is gewestelijke secretaris ACOD Spoor. Hij reageert op de opiniebijdrage van econoom Geert Noels, die pleitte voor het faillissement van de NMBS.

Geachte mijnheer Noels,

Mijn spoorweghart brak even bij het lezen van de titel van jouw opiniestuk ‘Laat de spoorwegen failliet gaan’. Maar geen paniek, mijn spoorwegfierheid nam de bovenhand. Als vanouds.

Laat me beginnen met een vraag die je wellicht nooit zou verwachten van een spoorwegsyndicalist: heb je donderdag op de vierde finaleavond van de Koningin Elisabethwedstrijd de magistrale versie van het derde concerto van Rachmaninov door pianist Lukas Vondracek gezien?

Ik werd er emotioneel van. Niet alleen door de virtuositeit van het pianospel, maar omdat ik nostalgisch terugdacht aan de tijd dat de spoorwegen nog één bedrijf en virtuoos waren. Het complexe raderwerk van de spoorwegen kun je immers vergelijken met een orkest. Alle spoorwegbedienden hebben hun eigen talenten, net als de muzikanten, en trachten samen een prachtig werkstuk af te leveren.

Helaas, de talenten van het spoorwegpersoneel worden volop belemmerd door de structuur van ons spoorwegbedrijf en een waterhoofd als management. In tegenstelling tot een symfonisch orkest, wordt het spoorwegpersoneel immers geconfronteerd met drie partituren en drie dirigenten. Een spoorwegkakofonie waar elke spoorwegman en -vrouw triest van wordt. Net als de toehoorder, in dit geval, de reiziger.

Het besparen op de operationele werking zorgt ervoor dat belangrijke interventies in real time niet kunnen waardoor reizigers geconfronteerd worden met verminderde treinsamenstellingen en vertragingen. Besparingen in functie van efficiëntie?

De emmer is overgelopen bij een nieuwe eenzijdige beslissing van het management. Niet alleen de zoveelste opgelegde  inlevering van het personeel, maar vooral ook de operationele besparingen die leiden tot een onwerkbare en onwaardige dienstverlening. Wel, ik heb nieuws voor u, dat maakt de mensen kwaad. Reizigers én spoorwegpersoneel.

U haalt in uw stuk trouwens twee beroepscategorieën aan met lovende woorden over hun inzet en klantgerichte houding. Loketbedienden en treinbegeleiders zijn echter verre van gelukkig, ze worden immers geviseerd wanneer het gaat om de toekomst van hun functie. De motivatie die je opmerkte, is hun spoorwegfierheid.

Geen ‘one man car’, maar een ‘one man management’ is onze boodschap.

Het opnieuw één maken van de Belgische spoorwegen is dé oplossing om de reizigers een volwaardige dienstverlening te garanderen: betere stiptheid, communicatie en comfort. En, dit ga je zeker graag horen, zéér kostenbesparend en efficiënt!

Wees gerust: het spoorwegpersoneel is zeer gedreven om de spoorwegen weer op de rails te krijgen, het ‘laten failliet gaan van de spoorwegen’ zoals u het voorstelt, komt bij hen nooit op.

Die van het spoor werken als een locomotief: volle kracht vooruit! We hebben het over een erfenis van generaties die nooit stopt. De spoorwegen zijn een openbare dienst, de overheid is de enige garantie op een toegankelijke én betaalbare mobiliteit. In het buitenland neemt de overheid de spoorwegen terug in handen, op vraag van de reizigers.

We hebben de banken toch ook niet laten failliet gaan ten tijde van de bankencrisis? De Belgische belastingbetaler heeft in 2008 alleen al 20 miljard euro opgehoest om de banken en het financieel model in stand te houden. We betalen en besparen nog steeds voor de immorele hebzucht van enkelingen. Erger, diezelfde elite verdient nu meer dan toen en heeft haar rijkdom vergroot.

Hoog tijd dat de beleidsmakers uit hun ivoren toren komen en gaan praten met bijvoorbeeld belastingbetalende spoorleggers, die nachten en weekends in weer en wind werken en moeten vernemen van volksvertegenwoordigers dat ze geen zwaar beroep uitoefenen. Er zijn Captains of Industry – en ja, ook ballenstampers –  die het maandloon van een spoorlegger verdienen als uurloon.

Ik ga uw economisch gedachtegoed provoceren. Er kan nooit concurrentie zijn op het spoorwegnet. Concurrentie betekent dat je op hetzelfde moment kunt kiezen tussen verschillende aanbiedingen. Als men morgen de spoorwegen liberaliseert dan gaat de reiziger nog niet kunnen kiezen. De verbinding tussen twee steden op een bepaald moment zal slechts door één spoorwegbedrijf aangeboden worden. Je gaat dus verschillende monopolies creëren die geen rekening houden met elkaars tijdschema’s en tarieven. Het liberaliseren van de spoorwegen is zuiver boerenbedrog.

Hoog tijd voor een duurzaamheidsrevolutie. Laat ons volop investeren in de spoorwegen om het klimaat te redden. Laat ons samen de bedrijfswagencultuur in dit land afbouwen die veel meer kost aan de belastingbetaler dan de vergelijking die u maakt met de kost van de spoorwegen.

Ik trakteer u graag op een bezoek aan het spoorwegmuseum Train World, inclusief treinticket.

Dan toon ik u wat economen vaak missen in hun analyse: het besef dat een historisch bedrijf als de Belgische Spoorwegen meer is dan Balanced Scorecards. De Belgische spoorwegen zijn van noord tot zuid een symfonische beweging van menselijke emoties en technische kracht.

En dat laat je nooit failliet gaan.

Handen af van onze NS-collega’s

Als men zich afvraagt hoe een spontane staking kan ontstaan, bekijk dan dit filmpje eens… Als vakbond probeer je dan de gemoederen te bedaren met meestal een positief resultaat, maar dat komt dan weer niet in de pers. Vandaag hebben we een protocolakkoord om spontane stakingen te vermijden, maar het menselijk en emotioneel element maakt deel uit van onze samenleving. Rechtse partijen proberen de werknemers – van welke onderneming dan ook – een basisrecht te ontnemen. Louter uit electoraal opportunisme en ten gunste van hun politieke idealen. Het aanzetten tot ondoordacht spontaan consumentengedrag is OK (want dat brengt geld op), het uiten van een spontane reactie tegen onrechtvaardigheid is blijkbaar niet OK…

Spoorleggers

Dé mannen van het spoor: spoorleggers. Hoog tijd dat deze mensen een loonsverhoging krijgen. Infrabel mag hier wel ééns wat meer respect voor tonen! Zéér flexibel (“Chinese vrijwilligers” voor véél weekends en nachtwerk), in weer en wind… In het artikel wordt het mooi verwoord: “Wellicht sta je er nooit bij stil, maar uiteindelijk rust onze hele Maatschappij voor een niet gering deel op de activiteiten van de spoorleggers. Zonder sporen rijden er nu eenmaal geen treinen en om de sporen te leggen en te onderhouden zijn de spoorleggers nog steeds onmisbaar…”

spoorleggers

Lees het artikel op Rixke Rail’s Archives